شيرين است و ديگرى شبيه آلوست كه در ابتدا ترش‌مزه است و هنگامى كه مىرسد شيرين مىشود . نزد عرب‌ها مرسوم است كه [ انبه‌هاى ] نارس را در جبّه 5 مىپيچند و هنگامى كه مىرسند از نظر مزه و بو به موز مىمانند . [ انبه‌هاى ] شيرين زرد رنگ‌اند ، و ترش و شيرين 6 - سرخ رنگ . حمزه مىگويد كه « انبج » معرب « انبه » است و در اين مورد درست مىگويد . در پى آن مىگويد : « انبه و افشرجه 7 يكى است » . اما در اينجا درست نمىگويد . سپس انبجات 8 را نام مىبرد و مىگويد : سنگبيل انبه 9 و اين زنجبيل [ انبه ] است ، ليمو انبه 10 ، هليله انبه 11 و جز اينها . [ تمام آنها ] افشرجات يعنى عصاره نيستند . حمزه در خصوص « انبجات » ازآن‌رو دچار اشتباه شده 12 كه عوام همه مرباها 13 را با اين نام نشان مىدهند و آنها را [ به سادگى ] انبجات 14 مىنامند و هيچ چيز ديگرى ، آن‌گونه كه [ حمزه ] نام مىبرد ، به آن نمىافزايند . اما علت اين نام‌گذارى چنين است : « انبه » را به صورت مربا همراه مرباهاى هليله ، زنجبيل و امثال آنها به عراق مىبردند . وانگهى انبه در ميان آنها لذيذترين و دلچسب‌ترين ميوه بود و [ به همين جهت ] نامش را به همه داده بودند . ( 1 ) . ميوه Mangifera indica L . ؛ ابو حنيفه ، 69 ؛ غافقى ، 12 ؛ عيسى ، 15 114 . ( 2 ) . آنب ، قس . Platts ، 85 ، نسخهء پ : انبة . ( 3 ) . نسخهء الف : مزّ الطعم لذيذ ، نسخهء فارسى : ترش و شيرين است به طعم و تمام مزه ، نسخهء پ : و هو فى الطعم لذيذ . ( 4 ) . قس . ابو حنيفه ، 69 . ( 5 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : من رسمهم ان يكسبوا الحباب ، بايد خواند . . . يكسبو فى الجباب ، ابو حنيفه ، 69 : و يكبس الحامض منهما و هو غض فى الحباب حتى يدرك - « [ انبه‌هاى ] ترش از دو نوع [ نامبرده ] را هنگامى كه هنوز تازه‌اند در حباب ( خم‌ها ) گذارند تا برسد » . تقريبا همين‌گونه است در نسخهء فارسى : زعادت انست كه او را در وقت تازگى از درخت بازگيرند پيش از رسيدن و در خم‌ها كنند تا رسيده شود . لسان العرب ( II ، 372 ) و تاج العروس ( II ، 104 ) نيز اين نقل قول از ابو حنيفه را به‌طور كامل مىآورند اما در آنها به‌جاى الحباب [ آن‌گونه كه در ابو حنيفه و نسخهء فارسى است و همان گونه كه Lan ( 2755 ) پيشنهاد مىكند خوانده شود ] ، الجباب جمع الجبّة [ بالاپوش با آستين‌هاى گشاد ] آمده است . ما نيز الجباب را ترجيح مىدهيم زيرا در آسياى مركزى نيز برخى از ميوه‌ها [ بيش از همه گلابى ] را نارس مىچينند و در چيزى گرم ( لباس ، پتو و جز اينها ) نگه مىدارند تا برسد . در هند نيز همين‌گونه عمل مىكنند ؛ بابور مىنويسد : « غالبا آنها را [ يعنى ميوه‌هاى انبه را ] نارس مىچينند و آنها در محل نگهدارى مىرسند » -